กีฬาบนโลกแผ่นฟิล์ม


       กีฬา เป็นกิจกรรมอย่างหนึ่งที่คนเราได้ให้ความสำคัญในการเรียนรู้ ฝึกฝน เพื่อให้มีสุขภาพอนามัยที่แข็งแรง ด้วยเหตุนี้จึงไม่แปลกใจที่ผู้คนจะให้ความสำคัญก๊ฬากันมากขึ้น ในวงการภาพยนตร์ก็เช่นกัน มีหลายเรื่องที่เกี่ยวของกับกีฬา บางเรื่องอาจจะเกี่ยวข้องกันโดยตรง ในขณะที่มีอีกจำพวกหนึ่งที่อาจไม่เกี่ยวข้องโดยตรงแต่สื่อความหมายทางนัยยะ   อย่างไรก็ตามในที่นี้ผู้เขียนขอจำแนกภาพยนตร์กีฬาออกเป็น 4 ประเภท ดังนี้  (ส่วนใครมีความคิดเห็นเพิ่มเติม เชิญเขียนในกระทู้ได้เลย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันและกัน)

1. ภาพยนตร์ที่พูดถึงประวัตินักกีฬา 
         และทีมกีฬาในยุคต่างๆในที่นี้หมายถึง  ชีวประวัติของนักกีฬาหรือทีมกีฬาก่อนที่ (พวก)เขาจะประสบผลสำเร็จ         แน่นอนหนังคงนำเสนออุปสรรคและปัญหาที่ตัวละครจะต้องเจอ เช่น ความรักที่เข้ามาผจญในส่วนลึกของจิตใจที่มีผลต่อของการแข่งขัน ประมาณว่าไม่มีสมาธิ   หรือจะเป็นอิทธิพลด้านมืดที่ต้องเจอระหว่างการแข่งขันทั้งเงินใต้โต๊ะ  การข่มขวัญของฝ่ายตรงข้าม   หรืออาจจะเป็นอุปสรรคในเรื่องของบุคลิกตัวละครที่ไม่พร้อมจะลงแข่งขัน แต่ทว่าใจต่างหากที่พร้อมเต็มร้อย เป็นต้น  ซึ่งไม่ว่าจะมีอุปสรรคอย่างไร ส่วนใหญ่แล้วท้ายสุดก็พบกับชัยชนะที่งดงาม เสมือนเป็นหนังที่ให้แรงบันดาลใจกับผู้ที่ท้อแท้ ผิดหวังได้เป็นอย่างดี  และนี่ก็คือหนังกีฬาบางเรื่องที่เข้าข่ายประเภทนี้

ท่ามกลางความยากลำบากฐานะของครอบครัว เขาต้องดิ้นรนเพื่อเอาชนะสิ่งเหล่านี้ จนได้เป็นนักมวยมืออาชีพ เพื่อหาเลี้ยงครอบครัว และที่สำคัญการสานฝันของเขาให้เป็นจริงให้ได้

                                

2.ภาพยนตร์กีฬาที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการต่อสู้การแข่งขัน เพื่อบรรลุเป้าหมาย       
        กีฬา ก็คือ การแข่งขัน  เพราะฉะนั้นเนื้อหาของหนังกีฬาย่อมหลีกเลี่ยงไม่ได้เลยที่จะมีเนื้อหาของการต่อสู้การแข่งขัน  เพื่อบรรลุเป้าหมาย  สาระของหนังกีฬาประเภทนี้เห็นจะได้จากวิธีการเรียนรู้ใช้ชีวิตร่วมกับเพื่อนร่วมทีม ที่มีจากร้อยพ่อพันแม่ ต่างจิตต่างใจ แต่ต้องมารวมกันเป็นหนึ่งเดียวเพื่อชัยชนะของการแข่งขัน ส่วนใหญ่แล้วหนังกีฬาประเภทนี้จะมีเชิงนัยยะซ่อนไว้ที่การกระทำของตัวละคร แล้วให้ผู้ชมได้วิเคราะห์ เชื่อมโยงกับความคิดที่ว่า การแข่งขันกีฬาก็ไม่ต่างจากการแข่งขันในชีวิตจริงมนุษย์ที่ตองห้ำหั่นกันเอง  ตัวอย่างหนังกีฬาประเภทนี้ ได้แก่

              

  
          หนังกีฬาประเภทนี้ หากสังเกตให้ดีจะเป็นหนังวัยรุ่นซะส่วนใหญ่ และเช่นกันมันก็มีสูตรเดิมๆ อาทิ  หากตรงกับเทศกาลใดก็จะมีหนังกีฬาประเภทนั้นออกมา  ที่เห็นเด่นชัดก็คือเรื่อง Air Bud (2000) มีทั้งฟุตบอลเวิล์ดดัพ  บาสเกตบอล   เป็นต้น   หรือจะเป็นเรื่องWater Boy (2001) หนังญี่ปุ่นที่ว่าด้วยเรื่องราวของชมรมว่ายน้ำชายล้วนโรงเรียนแห่งหนึ่งที่ได้ครูคนสวยมาเป็นโค๊ชชมรมคนใหม่ แต่แทนที่เธอจะสอนว่ายน้ำธรรมดา ดันเป็นโค๊ชสอนระบำใต้น้ำแทน แถมยังมีไอเดียเก๋ให้ลูกศิษย์ล้วนเป็นผู้ชายเปิดแสดงระบำใต้น้ำชายซะเลย  หรือจะเป็นสูตรฉากท้ายเรื่องของหนังที่เกือบทุกเรื่องไม่ว่าจะแข่งกีฬาประเภทใดก็ตาม มักจะต้องกำหนดให้ทั้งสองทีมที่เข้าแข่งขันมีคะแนนเท่ากัน และตองมีทีมใดทีมหนึ่งยิงประตูหรือทำคะแนนได้ไปในเวลาที่ฉิวเฉียดก่อนหมดเวลา และแน่หละเห็นที่จะหนีไม่พ้นทีมของพระเอกนั่นเอง ซึ่งหากมองผิวเผินมันก็คือหนังสูตรสำเร็จอีกเรื่องหนึ่ง แต่หากมองในมุมกลับกันอาจเป็นความตั้งใจของผู้สร้างที่ตองการให้เป็นเช่นนั้น ด้วยเหตุผลที่ว่า หนังก็คือหนัง จะไปเครียดกับมันทำไม (ประมาณว่าเครียดในสนามแข่งขันไม่พอ ยังมาเครียดในจอภาพยนตร์ซะอีก) 

                               
4. ภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวของกับกีฬา

         ประเภทนี้ อาจจะไม่เกี่ยวข้องโดยตรงกับกีฬา แต่กีฬาในเรื่องมีส่วนให้หนังดำเนินไปสู่เหตุการณ์หนึ่ง เช่น Alive (1993)  โครงเรื่องหลักอยู่ที่การเอาตัวรอดของทีมนักกีฬาที่บังเอิญเครื่องบินตกบนเทือกเขาแอนดีส ที่มีแต่ความเหน็บหนาวระหว่างเดินทางไปแข่งขัน หรืออย่างเรื่องJerry Maguire (1996)   ตัวเอกไม่ได้เล่นกีฬาแต่เป็นเอเย่นต์ของนักกีฬาชื่อดังที่ตัดสินใจ สังคายนาหลักจรรยาบรรณในอาชีพของเขาเสียใหม่ โดยยกความสำคัญ ของความซื่อสัตย์, ความยุติธรรม และมนุษยธรรม ทำให้เขาถูกไล่ออกจากงาน และต้องเริ่มต้นใหม่ จากศูนย์ด้วยตนเอง โดยมีเป้าหมายการทำงานไม่ใช่ความร่ำรวยมั่งมี อีกต่อไป เขาจึงได้เรียนรู้ ที่จะผ่อนคลาย และมีความสุขกับชีวิต และยังได้พบรักอีกด้วย หรือจะเป็นเรื่อง Children of  Heaven (1999) เรื่องราวของเด็กชายคนหนึ่งที่มีความสามารถในการวิ่งอย่างมาก เขาพยายามที่จะทำทุกอย่างให้ได้รางวัลที่ 2 เพราะต้องการเงินรางวัลไปซื้อรองเท้าผ้าใบ มากกว่าถ้วยรางวัลที่ 1  เป็นต้น   ซึ่งหนังกีฬาประเภทนี้ส่วนใหญ่แล้วจะสะท้อนบางสิ่งบางอย่างให้กับผู้คนในสังคม เสมือนเป็นกระจกสะท้อนถึงความเป็นไปในสังคมทุกวันนี้ว่ามนุษย์มีความรู้สึกหรือต้องการอะไร ดีหรือไม่ดี โดยผ่านเกมกีฬา  เพราะขึ้นชื่อว่ามนุษย์แล้ว ย่อมเป็นเรื่องธรรมดาที่ไม่ชอบให้ใครมาสั่งสอนโดยตรง  ภาพยนตร์จึงเป็นส่วนหนึ่งของสื่อการสอนทางอ้อมให้มนุษย์ได้รับรู้ เรียนรู้โดยที่ไม่รู้ตัวมาก่อนนี่แหละคือหนึ่งในข้อดีของภาพยนตร์นั่นเอง

-----------------------------------------